Katedra

Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji Uniwersytetu Jagiellońskiego to jedyna w Polsce i jedna z niewielu na świecie jednostek naukowo-dydaktycznych o takim profilu. Łącząc interdyscyplinarne podejście z praktyczną znajomością języków orientalnych (japońskiego, tybetańskiego, arabskiego, hindi) dajemy naszych studentom szeroką wiedzę porównawczą i możliwość wnikliwego poznania wybranych kultur i cywilizacji.

Sięgamy do najlepszych tradycji badań historycznych i archeologicznych, jak i wieloaspektowego ujęcia współczesnych fenomenów kulturowych. Podejmujemy tematy związane z religią, etnicznością, literaturą, problemami społecznymi, sztuką, popkulturą.

Nasza kadra to zarówno świetni dydaktycy, jak i specjaliści w szerokim zakresie problemów i kultur, dzięki czemu przyszli kulturoznawcy dostają w naszej jednostce szansę eksploracji zagadnień, które ich najbardziej interesują.

Oferta dydaktyczna Katedry obejmuje przedmioty dotyczące czterech głównych cywilizacji współczesnego świata:

  • cywilizacji zachodniej (Europa i Ameryka)
  • cywilizacji islamu (świat arabski, irański i Azja Południowo-Wschodnia)
  • cywilizacji konfucjańskiej (Chiny, Japonia, Korea i Wietnam)
  • cywilizacji indyjskiej (Indie, Nepal, Tajlandia, Birma, Laos i Kambodża)

Program studiów pozwala uzyskać licencjat i magisterium z kulturoznawstwa w unikatowej specjalności porównawcze studia cywilizacji, a od 2011 roku także w specjalności buddologia. Od roku akademickiego 2018/19 istnieje możliwość kontynuacji studiów o spejclaności buddologicznej na studiach dziennych drugiego stopnia (magisterskich) o specjalności studia nad buddyzmem współczesnym.

 

W świecie XXI wieku, w którym znikają szybko dawne bariery geograficzne, a kontakty pomiędzy reprezentantami odmiennych cywilizacji są już codzienną rutyną, wiedza o innych cywilizacjach traci swój dawny ekskluzywny charakter i staje się w coraz większym stopniu wartością praktyczną: warunkiem rozumienia partnerów interakcji, ich wzorów zachowań, ideałów i dążeń. Ale nie tylko. Wiedza o innych cywilizacjach jest dzisiaj również warunkiem rozumienia stosunków międzynarodowych, żyjemy bowiem w epoce "świata wielobiegunowego", świata, w którym systematycznie zyskują na znaczeniu nowe podmioty globalnego ładu: Chiny, Japonia, Indie, Iran i społeczności arabskie – podmioty zakorzenione w odmiennych tradycjach kulturowych, stanowiących pod wieloma względami zaprzeczenie standardów cywilizacji euroamerykańskiej.

prof. dr hab. Andrzej Flis

Prof. dr hab. Andrzej Flis
Założyciel Katedry Porównawczych Studiów Cywilizacji UJ

Profesor Andrzej Flis (1953-2009) swoją karierę akademicką rozpoczął od studiów socjologicznych, które ukończył w 1976 r., przedstawiając pracę magisterską na temat wyjaśniania holistycznego i historycznego u Karola Marksa. W trzy lata później ukończył studia filozoficzne. Pod opieką profesora Zbigniewa Kuderowicza przygotował rozprawę magisterską poświęconą ontologii Ludwika Wittgensteina, filozofia nigdy jednak nie stała się jego pasją. Wszelkie wyzwania znajdował natomiast na polu socjologii, z którą ostatecznie związał się na wiele lat. W 1983 r. na podstawie pracy Socjologiczne koncepcje człowieka przygotowanej pod kierunkiem profesora Piotra Sztompki został doktorem nauk humanistycznych. Rozprawę habilitacyjną przedstawił w 1991 r. W 2002 r. otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych.

Zainteresowania badawcze Andrzeja Flisa dotyczyły bardzo szerokiego spektrum zagadnień – socjologii kultury, teorii cywilizacji, historii wczesnego chrześcijaństwa, historii cywilizacji europejskiej i przemian kulturowych zachodzących w jej łonie, a także specyfiki kultur Dalekiego Wschodu. Inną fascynacją Andrzeja Flisa była historia i rozwój chrześcijaństwa na Bliskim Wschodzie i w Egipcie. Równolegle z działalnością naukową i badawczą Profesor realizował się także jako nauczyciel akademicki. Jego wykładów słuchali studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego, Politechniki Śląskiej i Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej, a z gościnnymi odczytami odwiedził wszystkie chyba kontynenty.

Profesor Andrzej Flis szukał i dociekał. Nie godził się na życie w ciemności. Założona z jego inicjatywy Pracownia Porównawczych Studiów Cywilizacji, ostatecznie przekształcona w Katedrę Porównawczych Studiów Cywilizacji, stała się miejscem spotkań badaczy. To tutaj razem z Andrzejem Flisem spędzali długie godziny na dyskusjach i sporach, to tutaj – jak mawiał Profesor – pochylali się nad problemami świata.

 

Wybrane publikacje Profesora Andrzeja Flisa:

1984, Socjologia wiedzy a teoria alienacji (z S. Kapralskim), „Studia socjologiczne", nr 4.

1987, Interesy, charyzma i dynamika kultury (z S. Kapralskim), „Studia socjologiczne", nr 4.

1988, Czas społeczny: między zmianą a nieśmiertelnością (z S. Kapralskim), „Studia socjologiczne", nr 2.

1990, Antynomie wielkiej wizji. Krytyka marksowskiej teorii historii, Kraków.

2001, Chrześcijaństwo i Europa: studia z dziejów cywilizacji Zachodu, Kraków.

2004, Zapomniani bracia: ginący świat chrześcijan Bliskiego Wschodu (z B. Kowalską), Kraków.

2005, Czego się Zachód nauczył od Wschodu w XX w.?, [w:] Wartości Wschodu i wartości Zachodu. Spotkania Cywilizacji, red. J. Danecki, A. Flis, Kraków.

2006, Niezamierzone konsekwencje działań makrospołecznych. Paradoksy westernizacji Dalekiego Wschodu, [w:] Stawanie się społeczeństwa, red. A. Flis, Kraków.

Kalendarium

1 II 1996 
W Instytucie Socjologii UJ powstała Pracownia Porównawczych Studiów Cywilizacji – data ta wyznacza początek porównawczych badań cywilizacji na Uniwersytecie Jagiellońskim. 

1 II 2000  
Pracownia Porównawczych Studiów Cywilizacji przekształciła się w Zakład Porównawczych Studiów Cywilizacji IS UJ. 

1 X 2000 
Zakład Porównawczych Studiów Cywilizacji wprowadził specjalność porównawcze studia cywilizacji dla studentów socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

1 X 2001  
Zakład Porównawczych Studiów Cywilizacji IS UJ zaczął prowadzić eksternistyczne, uzupełniające studia magisterskie z kulturoznawstwa o specjalności porównawcze studia cywilizacji.

1 X 2004 
W Zakładzie Porównawczych Studiów Cywilizacji IS UJ otwarto dzienne studia licencjackie z kulturoznawstwa o specjalności porównawcze studia cywilizacji. 

1 X 2005 
W Zakładzie Porównawczych Studiów Cywilizacji IS UJ otwarto wieczorowe studia licencjackie z kulturoznawstwa o specjalności porównawcze studia cywilizacji. 

21 XII 2005 
Uchwałą Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego Zakład Porównawczych Studiów Cywilizacji Instytutu Socjologii przekształcono w Katedrę Porównawczych Studiów Cywilizacji – w autonomiczną jednostkę naukowo-dydaktyczną, działającą w ramach Wydziału Filozoficznego. 

1 X 2007 
W Katedrze Porównawczych Studiów Cywilizacji UJ otwarto dzienne studia magisterskie z kulturoznawstwa o specjalności porównawcze studia cywilizacji. 

1 X 2008 
W Katedrze Porównawczych Studiów Cywilizacji UJ otwarto wieczorowe magisterskie uzupełniające studia z kulturoznawstwa o specjalności porównawcze studia cywilizacji. 

2010
Kierownikiem Katedry Porównawczych Studiów Cywilizacji została prof. dr hab. Marta Kudelska.

1 X 2011
W Katedrze Porównawczych Studiów Cywilizacji UJ wprowadzono dzienne licencjackie studia z kulturoznawstwa o specjalności buddologia.

1 X 2018
W Katedrze Porównawczych Studiów Cywilizacji Uj wprowadzono dzienne magisterskie studia z kulturoznawstwa o specjalności studia nad buddyzmem współczesnym oraz stacjonarne studia trzeciego stopnia (doktoranckie) w dziedzinie nauk humanistycznych, w dyscyplinie kulturoznawstwo.

 

Zobacz również